Cẩn thận với những Robot giao dịch

Robot giao dịch được hiểu là những phần mềm lập trình để mua bán chứng khoán tự động, nó xuất hiện ở Mỹ từ những năm 1980 – 1990. Đến năm 2016, các giao dịch tự động tại Mỹ đã chiếm tới 75% khối lượng giao dịch toàn bộ thị trường tài chính. Thị trường chứng khoán Việt Nam đến nay cũng được hơn 20 tuổi, thời gian đủ để chúng ta tin rằng các nhà đầu tư đã và đang giao dịch cùng với những “Robot giao dịch”.

Các “Robot giao dịch” được lập trình, kết nối với các thông tin trên thị trường, khi mội mã chứng khoán hội tụ đủ các tiêu chí (theo lập trình) thì sẽ tự động mua hoặc bán. Như vậy một mã chứng khoán nào đó sẽ được tự động mua ở mức giá tốt, tự động chốt lời ở mức lợi nhuận kỳ vọng và nếu giá giảm sẽ được tự động cắt lỗ…

Với cơ chế hoạt động như vậy, một kịch bản kiến nhà đầu tư mất tiền như sau: khi một mã chứng khoán có mức giá tốt, Robot sẽ tự động mua vào rất nhanh (có thể với số lượng lớn trong một thời gian ngắn) khiến các nhà đầu tư mua theo làm mã chứng khoán lên giá, trong lúc các nhà đầu tư đang mải mê chưa mua xong thì Robot tự động bán ra cũng rất nhanh khi giá đạt mức lợi nhuận (theo lập trình), lúc này nhiều nhà đầu tư sẽ xả “hàng” không kịp vì Robot làm nhanh hơn nhiều.

“Robot giao dịch” có đáng sợ không?

Nếu bình tâm lại, chúng ta sẽ không sợ Robot, bởi vì đơn giản Robot cũng phải được lập trình bởi một ai đó có kiến thức về đầu tư chứng khoán, mà ai đó thì cũng là con người thôi, những tiêu chí lập trình cho Robot cũng mang tính chủ quan của con người. Ngoài việc thừa nhận Robot thực hiện giao dịch rất nhanh, chúng ta hãy xem những mặt khuyết của nó:

1. Các tiêu chí để nhận biết một mã chứng khoán tốt sẽ thay đổi theo thời gian, Robot sẽ không tự cập nhật được mà chỉ hoạt động theo các tiêu chí được lập trình sẵn.

2. Nếu một mã chứng khoán nào đó bị làm giá, tạo thông tin giả trên thị trường…thì Robot sẽ không nhận biết được.

3. Bị phụ thuộc vào các mã code và năng lượng để hoạt động nên Robot cũng có thể bị lỗi hoặc ngừng hoạt động vào những thời điểm quan trọng.

Vậy nhà đầu tư nên làm gì để không bị mất tiền vì những “Robot giao dịch”?

Trước tiên hãy xem Robot cũng chỉ là một “Giao dịch viên” có khả năng nhập lệnh, khớp lệnh nhanh hơn chúng ta, rồi chủ động khắc phụ những điểm khuyết của Robot để hoàn thiện chúng ta:

1. Hãy tham dự các buổi họp cổ đông, gặp gỡ Ban lãnh đạo doanh nghiệp, nếu được hãy thăm xưởng sản xuất, kho hàng, văn phòng làm việc…để cảm nhận, hiểu thấu được “sức khỏe” thực sự của một mã chứng khoán nào đó, thay vì chỉ lướt web, đọc báo cáo online. Như vậy chúng ta sẽ có những quyết định dựa trên cảm xúc thật của riêng mình, nếu cổ phiếu tiềm năng chúng có thể mua trước khi Robot mua, nếu cổ phiếu thực sự tốt chúng ta tự tin nắm giữ lâu chứ không bán “lúa non” như Robot.

2. Đừng lười biếng (như những Robot chỉ biết hoạt động theo những điều lập trình sẵn một lần), mỗi ngày hãy không ngừng học hỏi, cập nhật thông tin để kịp nhận ra những xu hướng thay đổi, những yếu tố quyết định giá trị của một mã chứng khoán ở mỗi giai đoạn, mỗi hoàn cảnh kinh tế của quốc gia và của thế giới. Như vậy chúng ta có cơ hội nhận ra những giá trị ảo, không bị mua theo Robot.

3. Đừng để đồng tiền làm mê muội mà quên đi những giá trị khác của cuộc sống như gia đình, bạn bè và đặc biệt là sức khỏe. Đừng để một ngày đẹp trời trí não bị lỗi hay cạn kiệt năng lượng mà không có ai giúp bạn trở lại, lúc đó dù bạn có nhiều tiền cũng sẽ bị mất, còn nếu bị mất sẽ không thể lấy lại được.

“Robot giao dịch” là có thật, mất tiền, được tiền cũng là có thật, tất cả những điều đó con người đều có thể chủ động tạo ra.

Gieo Quảng